Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Op 15 februari werd iedereen uitgenodigd voor een bezoek aan de tentoonstelling" Van chirurgijnen tot pestheiligen".
Gelukkig was het barkoude weer voorbij en telden we toch nog 17 bezoekers.Petra Callewaert was terug onze gids van dienst.

 

Ziek zijn in Brugge in de 16 de en 17 de eeuw.

Enkele weetjes:
-de gegoede stedelingen
laten de dokter thuis de diagnose stellen.Ze laten zich behandelen door de chirurgijn of barbier.
-de Zwartzusters of Kastanjeboomzusters komen aan huis vooral besmettelijke of ongeneeslijke ziekten verzorgen.
-een bevalling gebeurt thuis door een vroedvrouw.
-Geesteszieken worden indien mogelijk thuis verzorgd of uitbesteed aan private personen.De Cellebroeders nemen bemiddelde mannelijke geesteszieken op.Hun missie is het begraven van de doden.Soms verzorgden ze ook pestlijders.Dit doen ook de Zwartzusters.
-de Grauwzusters verzorgen in hun klooster in de Oude Zak vrouwelijke zieken en krankzinnigen.Zusters van Bethanie verzorgen de vrouwelijke
geesteszieken.

Het Sint-Janshospitaal is de oudste en belangrijkste zorginstelling in de stad.De eerste sporen gaan terug tot 1150.De oude vloer ,een heel stuk onder het huidig niveau is daar nog een bewijs van.
Het schilderij op het gelijkvloers van Johannes Beerblock uit 1778 geeft het leven in het hospitaal weer.We herkennen de ziekenzaal met de alkofen,de vrouwereke,de mannenreke,...in totaal plaats voor een 70 bedden.Iets verder zien we ook het schilderij "De anatomische les",het opengesneden lijk, heel bekend.Petra vertelde ons ook waar die lijken vandaan kwamen.Die waren afkomstig van terchtgestelde personen,op sommige oude foto's is de aftekening van de "strop"om de hals nog zichtbaar.Dat weten we dan ook weer.

Op de bovenverdieping werden verschillende thema's verduidelijkt. Wie verzorgt wat?
Een "barbier" hield zich vooral bezig met aderlaten.Zijn barbierswinkel bestond uit twee compartimenten,langs de ene zijde werd gescheerd,langs de andere absessen verwijderd en wonden verzorgd.Bizar,maar we keren 400 jaar terug natuuurlijk.
De "chirurgijn" had ook niet aan de unief gestudeerd maar had wel een opleiding gevolgd bij een chirurg.Men werd verdoofd met een afkooksel van mandragorawortel die de patient in bewusteloosheid bracht.
Bevallingen werden uitsluitend thuis uitgevoerd door "vroede vrouwen" bijgestaan doot iemand uit de buurt.Een vroedmeester was dan een gespecialiseerde chirurgijn.


Uiteraard waren er ook "kwakzalvers" Zij pronken met valse titels en schuimen de markten af.Ze verkochten er hun wonderzalf,een tand trekken kon ook en een kleine ingreep ,geen enkel probleem.Tegen grof geld waagden ze zich zelfs aan grotere ingrepen zoals nierstenen of liesbreuken! Het schilderij van Jan Victors is een vb van zo'n marktscene.
De diagnose toen werd gesteld louter op zintuigelijke waarneming.Hoe zie je eruit,heb je niet warm?Met de piskijker bekeek men de urine.
Later evolueerde alles meer van gissen naar weten.
De vele schilderijen en gebruiksvoorwerpen tonen hoe het eraan toe ging.In die tijd mogen we zeker de besmettelijke ziekten niet vergeten.Denk maar aan geslachtsziekten,lepra en pest.

De pest  of de zwarte dood (1350-1669) teisterde heel Europa.Twee Brugse geneesheren,Jan Pelsers en Thomas Montanus publiceren hun pestervaringen.In 1602 worden pesthuizen gebouwd.(foto: in Brugge in de tuin van de paters Karmelieten,te bekijken op aanvraag)
meer info over de pest in brugge: www.montanusbrugge.be ,diapresentaties,pestepidemiën in Brugge

 

We leerden dus weer veel bij rond dit thema en zijn uiteraard blij deze barbaarse toestanden niet meer mee moeten maken.We lieten het niet aan ons hart komen en eindigen deze uitstap  met een koffie in "de proeverij".En er werd geproefd uiteraard...